18 yıldır devam eden ve ÇEKÜL Vakfı’nın süreklilik kazanan projelerinden biri olan 7 Ağaç Ormanları Projesi, doğaya karşı sorumluluğunu hatırlayan bireysel ve kurumsal destekçilerle büyüyerek devam ediyor. Ağaç hediye etmek isteyenler, telefon veya internet üzerinden proje sorumlularına ulaşabiliyor.

Neden “7 Ağaç”?

Her birimiz günlük yaşamımızda tükettiğimiz kâğıt, kalem, mobilya, yakacak gibi olmazsa olmaz gereksinimlerimiz için yılda ortalama “7 Ağaç”ın kesilmesine neden oluyoruz. Tükettiğimiz ağaçları doğaya yeniden kazandırmak ve bilinçli tüketimin yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla, 7 Ağaç Ormanları projesi 17 yıldır devam ediyor.

Sizde Aşkınızı Yeşertin

Kaynak

Bu ay beşinci yaşına giren KuzeyDoğa Derneği, kuzeydoğu Anadolu’da yürüttüğü doğa koruma ve yaban hayatını geliştirme çalışmalarını yeni bir aşamaya taşıyor. Dernek, Orman ve Su İşleri Bakanlığı’yla birlikte, 81 km uzunluğunda, 23,533 hektar büyüklüğünde ve dört ili kapsayan Türkiye’nin İlk Yaban Hayatı Koridoru ağaçlandırma projesine imza atıyor.

2006 yılından beri serhat illerimiz Kars, Iğdır, Ardahan ve Ağrı’da ayı, kurt, vaşak gibi büyük memeli türlerinin araştırılması ve korunması için durmaksızın çalışan KuzeyDoğa Derneği, 30 Aralık 2011 tarihinde Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile imzaladığı Türkiye’nin İlk Yaban Hayatı Koridoru projesinin hayata geçirilmesine yönelik protokolü imzalayarak çalışmalarını bir adım öteye taşıdı. 19 Ocak 2012 Perşembe günü saat 10.00’da yapılan Yaban Hayatı Koridoru toplantısında ise, Kars, Erzurum, Ardahan ve Artvin’i geçecek olan koridorun sınırları kararlaştırıldı. KuzeyDoğa Derneği’nin önerisi doğrultusunda; Çölleşme ve Erozyonla Mücadele (ÇEM) Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nün müşterek imzaladığı Sarıkamış- Posof Yaban Hayatı Koridoru İşbirliği Protokolü sonucunda, daha önce ÇEM Genel Müdürlüğü ve KuzeyDoğa Derneği ile birlikte arazi çalışmaları sonucunda belirlenen, Yaban Hayatı Koridoru Bitkilendirme Projesinin sınırları üzerinde görüş birliğine varıldı. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından sınırlarının uygunluğu belirtildi. Yaban Hayatı Koridoru Bitkilendirme Projesi’nin yapımı için çalışmalara başlanması gerektiği kanaatine varıldı.

Türkiye için bir ilk olan koridor hakkında KuzeyDoğa Derneği başkanı ve Utah Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim üyesi Doç. Dr. Çağan Şekercioğlu şunları söyledi:

“Doğa koruma biliminin en önemli kavramlarından biri olan yaban hayatı koridorları, aradaki doğal alanların yok olması sonucu birbirinden ayrı kalmış doğal yaşam alanlarını ve canlılarını birbirlerine bağlarlar. Örneğin ABD’deki Yukon-Yellowstone koridoru 3200 km uzunluğunda ve 1.3 milyon km²’yi kapsar. Özellikle son 20 yılda, ABD’den Güney Afrika’ya, Latin Amerika’dan Avustralya’ya, düzinelerce ülkede gerçekleştirilen yaban hayatı koridorlarına ülkemizde de ihtiyaç vardır. 2006 yılından beri bozayı, vaşak, kurt, yaban kedisi ve diğer memeli türlerini araştırdığımız Kars-Erzurum Sarıkamış Ormanları-Allahuekber Dağları Milli Parkı da, acilen diğer ormanlara bağlanması gereken izole kalmış ve ufak bir orman parçasıdır. Her ne kadar 22,980 hektarı kapsasa da, bu alanın sadece dörtte biri ormandır ve esasında Sarıkamış Ormanları’nın çoğu milli park sınırları içinde değildir. Daha da önemlisi, alanda yaşayan bozayı, kurt ve vaşak gibi yırtıcı memeli türleri, çok büyük alanlar gerektiren bayrak türlerdir. Örneğin bir erkek bozayı, 300 km²’den büyük bir alanı kullanabilir. Daha da önemlisi, KuzeyDoğa Derneği olarak 2011 yılında gerçekleştirdiğimiz Türkiye’nin ilk kurt takip projesinde, koordinatlarını SMS mesajı olarak bize yollayan GPS/GSM/UHF/VHF vericili kurtlarımızın binlerce kilometre karelik bir alanı kullandığını tespit ettik. Ekim 2011’de zarar vermeden yakalayıp boyunlarına verici takıp doğaya saldığımız kurtlardan Kuzey, ilk iki ayda 2000 km²’lik bir alanı kullanırken, Doğa 600 km² büyüklüğünde bir alanı kullandı. Yani sadece iki ayda bu kurtlar, Sarıkamış Milli Parkı’nın 13 misli bir alanı kullanarak, bu parkın yaban hayatı için ne kadar yetersiz olduğunu ve bölgedeki diğer doğal alanlara bağlanmasının önemini somut olarak bizlere gösterdi.

İlk olarak 2008 yılında zamanın Çevre ve Orman Bakanlığı’na önerdiğimiz Türkiye’nin İlk Yaban Hayatı Koridoru projesi, Sarıkamış Ormanları – Allahuekber Dağları Milli Parkı’nı bölgedeki diğer ormanlara ve milli parklara bağlayarak, Sarıkamış’ın izolasyonuna son verecektir. Bu projeyi benimseyen, destekleyen ve ağaçlandırmasını gerçekleştirecek olan Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve ilgili genel müdürlükler, Türkiye’de doğa koruma için çok önemli bir ilke imza atmış olacaklardır. 23,533 hektarı kapsayan Türkiye’nin ilk yaban hayatı koridoru, 22,980 hektarlık Sarıkamış Ormanları-Allahuekber Dağları Milli Parkı’ndan daha büyük bir alanın da korunmasını sağlayacaktır. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından “Muhafaza Ormanı” koruma statüsü verilmiş olan bu alan, koridor olarak yaban hayatının hareketini sağlayacak olmasının yanı sıra, bölgedeki yaban hayatı için de önemli yaşam alanları sağlayacaktır. Alanın yaklaşık üçte ikisi hâlihazırda orman olduğundan, sadece üçte biri ağaçlandırılarak, Kars’tan Gürcistan sınırına kadar 81 km boyunca uzanan bir orman koridoru oluşturulacak ve bölgedeki yaban hayatının Karadeniz, Kaçkarlar ve Aşağı Kafkasların geniş ormanlarına ulaşabilmesi sağlanacaktır.

Bu projeyle, Kars’tan başlayarak Erzurum, Artvin ve Ardahan illeri boyunca Gürcistan sınırındaki Ardahan Posof’a kadar uzanan orman parçaları arasında ağaçlandırma ve diğer ormancılık faaliyetleri yaparak bağlantılar oluşturulacaktır. Böylelikle bölgede küçük orman bloklarına sıkışmış canlıların, özellikle de bozayı, kurt, vaşak, karaca ve geyik gibi büyük memeli hayvanların bu büyük coğrafya boyunca hareket imkânının arttırılması, popülasyonlarının bağlanması ve bölgenin yaban hayatı çeşitliliğin zenginleşmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, Sarıkamış Ormanları-Allahuekber Dağları Milli Parkı’ndaki kurt, bozayı, ve vaşak gibi yırtıcı türlerin daha geniş ormanlara ulaşmasını sağlayarak bölgedeki insan-yırtıcı hayvan çatışmasının azaltılması ve Allahuekber ve Yalnızçam dağlarının çıplak sırtlarının ağaçlandırılarak, Kura Nehri havzasındaki mevcut erozyonun azaltılması da amaçlanmaktadır. Ümidimiz, Türkiye’nin tüm doğal alanlarının yaban hayatı koridorlarıyla birbirlerine bağlanması, korunan alanların çok daha fazla olması ve Türkiye’nin yaban hayatının geleceğinin garantiye alınmasıdır.”

Yaban Hayatı Koridoru Ağaçlandırma Projesi protokolü, Çölleşme ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatları ve KuzeyDoğa Derneği’nin ortak yürütecekleri çalışmaların uygulama prensiplerini kapsamaktadır. Bu projeyle, hâlihazırda Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın bölgede her yıl yaptığı ağaçlandırma çalışmaları, koridorun oluşturulmasına odaklanacak ve bölgedeki yaban hayatı varlığının artması ve popülasyonlarının bağlanması doğrultusunda yapılacaktır.

Proje kapsamında koridorun planlanması, projelendirilmesi, ağaçlandırması, rehabilitasyonu, mera ıslahı, gerekli alanların tel örgüyle çevrilmesi, gerekli muhafaza memurlarının istihdamı, mülkiyet durumunun belirlenmesi, gerekli tahsislerin yapılması ve uzman personelini görevlendirme gibi sorumlulukları Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nın ilgili üç müdürlüğü üstlenirken, Türkiye’nin ilk yaban hayatı koridorunu öneren KuzeyDoğa Derneği de koridorun bilimsel altlığını oluşturmak, koridorun geçtiği il ve ilçelerde ilgili kurumlarla organizasyon ve iletişimi sağlamak, planlama ve projelendirme aşamasında derneğin ilgili uzman personelini görevlendirmek, koridor ve önemiyle ilgili yöre insanını ve kamuoyunu bilgilendirmek ve koridorun uzun dönemli bilimsel izleme planına katkı koymak gibi sorumluluklar üstlenmektedir.

Kaynak

Parlamento, yiyeceklerin çöpe atılmasının önlenmesi ya da geri dönüşüm işleminin hızlandırılması için bir program hazırladı.

Avrupa Parlamentosu, üye ülkelere, gıda israfına son verebilecek ve gıda dönüşümünü kolaylaştıran önlemler sunuyor.

Gelişmiş ülkelerde ziyan olan bir milyar 300 milyon ton yiyeceğin yüzde 50′sini, aslında tüketilebilecek ürünler oluşturuyor.

Ancak bu ürünler, depolarda yer olmadığı için atılıyor.

Gelişmiş ülkeler bu gibi nedenlerle yılda yaklaşık 220 milyon ton yenebilir ürünü heba ediyor, ki bu miktar neredeyse Sahra Altı Afrika ülkelerinin yıllık toplam gıda üretimine denk geliyor.

Kaynak

Sokakta yaşayan hayvanlar soğuk havadan dolayı daha çabuk açıkıyorlar…

Evde artan hangi yemek varsa yada özel olarak hazırlıyacağınız yiyecekleri çöp konteynerlerinin yarım metre kadar yakınına bırakabilirsiniz.

Kuşlar için bayat ekmekleri ufalıyıp ağçların altına serpebilirsiniz..

Kaynak

Şavşat’taki HES projesi için ÇED’in gerekli olmadığına dair rapor için mahkeme yürütmeyi durdurma kararı vermiş, mahkeme sürerken, bakanlığın ÇED olumlu belgesi verdiği ortaya çıkmıştı.

Köylüler bir kez daha yargıya gitti, ve ÇED olumlu belgesi için de yürütmeyi durdurma kararı çıktı. Davanın avukatlarından Halis Yıldırım, aynı dere üzerinde 3 tane daha HES’in projelendirildiğini, Bu santrallerle bugün dahi zor olanaklarla karşılanan içme ve kullanma su ihtiyacının hiç karşılanamaz hale geleceğini söyledi.

Mahkemeler geçtiğimiz 2 hafta içinde, 5 ilde 9 HES projesi için iptal ve durdurma kararı verdi.

Kaynak

Ülkemizin değerli doğal yaşam alanlarında insanla iç içe geçmiş yaban hayatı türlerinin korunması için çalışmalarını yürüten WWF-Türkiye yeni yıl için özel evlat edinme sertifikası hazırladı. Küresel iklim değişikliği, doğal yaşam alanların bozulması, kirlilik, yasak ve aşırı avcılık gibi nedenlerden dolayı nesli tehlike altında olan deniz kaplumbağası, saz kedisi ve orfozun korunması çalışmalarına WWF-Türkiye’nin evlat edinme sertifikalarıyla destek olabilirsiniz.

Doğayla insanın uyum içinde yaşayacağı bir geleceğin kurulmasını amaçlayan WWF-Türkiye bu kapsamda; Antalya Çıralı sahilinde iri başlı deniz kaplumbağası (Carettacaretta), Adana Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda yumuşak kabuklu Nil kaplumbağası (Chelonia mydas) ve saz kedisi (Felischaus),  Kaş-Kekova Özel Çevre koruma Bölgesi’nde ise orfoz (Epinephelusmarginatus) için koruma, izleme ve araştırma çalışmalarını yürütüyor.

WWF-Türkiye Genel Müdürü Tolga Baştak “Gezegenimizdeki yaşamın devamlılığı yaşamın çeşitliliğine yani biyolojik çeşitliliğe, türlere bağlı. Ancak dünyada son 35yılda biyolojik çeşitlilik kaybı %30. Türlerin ve yaşam alanlarının korunması insanlara her yıl milyonlarca dolar değerinde fayda yaratan hassas ekosistemlerin işlevselliğini devam ettirmesi için de gerekli. Çoğunlukla insan faaliyetleri sonucunda zarar gören ve bir ekosistemin sağlıklı olup olmadığının göstergesi niteliğindeki deniz kaplumbağası, saz kedisi ve orfoz gibi bayraktürlerin korunması için türün yaşadığı alanı tanımak, tehdit unsurlarını ortadan kaldırmak, insan faaliyetlerini sınırlandırmak ve alanı bu değerl itürlerle paylaşan insanları bilgilendirmek çok önemli. Bu çalışmaların başarıya ulaşması ise alanda uzun süreli çalışmayı gerektiriyor. Yaklaşık 20 yıl önce deniz kaplumbağası ile başlayan nesli tehlike altındaki türlerin korunması çalışmalarını evlat edinme kampanyasıyla destekleyen bağışçılarımıza içten teşekkür ediyoruz. ” diyor.

Kaynak

Konuya ilişkin OTOYOL Yatırım ve İşletme AŞ’den yapılan yazılı açıklamaya göre, atılan ilk imzalarla projenin üstlenicisi OTOYOL Yatırım ve İşletme AŞ (Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Yüksel-Göçay ortaklığı) tarafından; Akbank, Finansbank, Türkiye Garanti Bankası, Türkiye İş Bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye Vakıflar Bankası, Türkiye Ziraat Bankası ve Yapı ve Kredi Bankası yerli koordinatör bankalar (MLA); BIIS, Citigroup, Credit Agricole, İslam Kalkınma Bankası, IFC (Uluslararası Finans Kurumu), EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası), Mizuho, Suudi Milli Ticaret Bankası, Unicredit ve West LB de uluslararası ön koordinatör bankalar olarak Gebze-Orhangazi-İzmir otoyolu (İzmit körfez geçişi ve bağlantı yolları dahil) projesinin finansmanı için yaklaşık 4 milyar dolar sağlamak üzere görevlendirildi.

Kaynak

Kanada Çevre Bakanı Peter Kent, ülkesinin bu kararına gerekçe olarak ”Kyoto Protokolü’nün çalışmamasını ve protokolde kalması durumunda milyarlarca dolar ceza ödemek zorunda kalma riski bulunmasını” gösterdi.

Kanada, böylece 1997′de imzalanan ve 2005′te yürürlüğe giren bu anlaşmadan resmen çekilen ilk ülke oldu.

Protokolün şartları gereği, sera etkisine yol açan gaz salımı artmasına karşın, Kanada 2012′de gaz salımını 1990′daki seviyesine göre yüzde 6 azaltmak zorunda bulunuyor.

Muhafazakar Stephen Harper hükümeti, bu zorunluluğu açıkça reddediyor ve protokolü ”anlaşmayı imzalayan liberal hükümetin hatası” olarak görüyor.

Kaynak

Yeryüzünün şeklini değiştiren dış etkenlerden birisi de dalga ve akıntılardır. Dalga ve akıntılar, deniz ve göl kıyılarını şekillendirir. Akarsular, çözülme, kütle hareketleri ve su yosunları gibi canlılar kıyıların şekillenmesini etkiler. Ayrıca insanlar da iskele, liman, balıkçı barınağı, deniz feneri, tersane, dalgakıran, su ürünlerinin üretme ve yetiştirme tesisleriyle kıyıların şeklini değiştirirler. Moloz, toprak, cüruf, çöp atık ve artıklar da kıyıların şeklini değiştiren etkenlerdir.
Türkiye kıyılarının aşınımında en önemli etken olan dalgalar, akıntılarla birlikte kıyılarda, taşıma ve biriktirme işlevi görür. Bu nedenle dalgaların dik ve derin kıyıları aşındırması ile falezler (yalıyarlar), falezlerin önlerinde de dalga aşınım düzlükleri oluşur.

Dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyılarımızda, diğer kıyılarımıza oranla falezler daha fazla görülür. Doğu Karadeniz’de Sarp-Samsun kıyıları ve Batı Karadeniz’de Sinop-Karadeniz Ereğlisi arasındaki İne-bolu-Cide kıyılarında, ayrıca Akçakoca ve Şile kıyıları, İstanbul Boğazı’nın her iki yakası, Tekirdağ kıyıları, Biga Yarımadası’nın batı kıyıları, Çeşme, Datça, Bozburun, Bodrum, Teke Yarımadası’nın kıyıları, Antalya çevresi, Alanya-Silifke arasındaki özellikle Alanya-Gazipaşa arası kıyılar ve ayrıca Silifke-Mersin arasındaki kıyılar yüksek kıyıların ve falezlerin görüldüğü alanlardır. Dalga-akıntı iş birliği ile taşınarak biriktirme yoluyla alçak ve sığ kıyılarda kıyı setleri, kıyı okları, kıyı kordonu ve tombolo gibi bağlama setleri, deltalar oluşur. Bunların gerisinde kıyı setlerinin oluşturduğu kıyı set gölleri (lagün), rüzgârların oluşturduğu kıyı kumulları bulunur. Alçak plajların önünde ve gerisinde gelişen kıyı setleri plajların genişlemesine yol açar. Ülkemizde akarsu ağızlarındaki alçak alanlarda plajlar yer alır. Bunların yanı sıra Karadeniz kıyılarımızda Sinop, Ayancık, Cide, İnebolu, Akçakoca, Karasu, Ağva, Şile, Kumköy, Ormanlı, Yalıköy, Kıyıköy ve İğneada; Marmara kıyımızda Tekirdağ-Kumbağ, Şarköy, Karabiga-Gönen deltası arası, Erdek, Kocasu deltası, Kumla; Ege kıyılarımızda Enez-Mecidiye arası, Saros körfezi güney kıyıları, Ayvalık, Dikili, Foça, Kuşadası, Altınkum, Güllük, Bodrum, Datça, Marmaris; Akdeniz kıyılarımızda Fethiye, Ölüdeniz, Belceğiz, Kalkan, Kaş, Kemer, Antalya, Side, Alanya, Gazipaşa, Anamur,Silifke, Mersin, Yumurtalık, Dörtyol-İskenderun arası kıyılar ülkemizin önemli plâj alanlarıdır. Bir buruna bağlı olarak birçok kıyılarımızda kıyı oklarının geliştiği görülür. Bunların daha da gelişerek bir körfez ya da koy ağzını kapatmasıyla kıyı kordonları oluşmuş, gerilerinde de kıyının bir setle kapatılmış olması dolayısıyla lagünler gelişmiştir. Marmara denizi kuzeyinde Küçük Çekmece ve Büyük Çekmece gölleri böyle gelişmiş lagünlerdir. Bağlama setlerinden, adayı karaya veya adaların dalga ve akıntılarla taşınan malzemelerle birbirine bağlanmasıyla tombolo oluşur.

Marmara denizinin güneyinde eski bir ada olan Kapıdağ’ı Anadolu’ya bağlayan Belkıs tombolosu böyle bir bağlama setidir. Ayvalık çevresindeki adalar yine birbirleriyle bu şekilde sonuçta da karaya bağlıdırlar. Kıyı birikim şekillerinden bir diğeri olan deltalar ülkemizin önemli tarım alanlarından-dır. Karadeniz kıyılarımızda Kızılırmak deltasında-ki Bafra Ovası, Yeşilırmak deltasındaki Çarşamba Ovası; Akdeniz kıyılarımızda Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova en tipik örneklerdir. Ayrıca Batı Anadolu çöküntü (graben) alanlarının ağzındaki Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes deltaları, bir de Enez’deki Meriç deltası, Marmara denizinde Hersek, Gönen, Kocasu deltaları; Akdeniz’de Göksu ve Asi deltaları diğer önemli delta örnekleridirler. Bunların tamamının kıyı gerisinde lagünleri de bulunur.

Son buzul döneminden sonra (günümüzden yaklaşık 10 bin yıl önce), sıcaklığın artışına bağlı olarak buzullar eridiğinden bütün dünya kıyılarında deniz seviyesi yükselmiştir. Bu yükselme sonucunda ülkemiz kıyıları da boğulmuş kıyılar grubuna girmektedir. Bu nedenle çeşitli kıyı tipleri oluşmuştur. Yükselen denizin, kıyıya dik dağlar arasındaki vadi ve ovalara sokularak yerleştiği yerlerde kıyı çok girintili ve çıkıntılı olmuş, Ege kıyılarımız gibi enine kıyılar oluşmuştur.
Dağların kıyıya paralel uzandığı Akdeniz ve Karadeniz kıyılarımızda boyuna kıyılar gelişmiştir. Ayrıca platoları yaran derin akarsu vadilerinin sular altında kalması ile Çanakkale Boğazı, İstanbul Boğazı ve Haliç, ayrıca Güneybatı Anadolu kıyılarımızda Fethiye ve Marmaris körfezleri gibi rialı kıyılar oluşmuştur. Yine, alçak tepelik alanlardaki geniş vadilerin sular altında kalması ve bunların önünün koy setleriyle kapatılması ile Küçük Çekmece ve Büyük Çekmece göllerinde olduğu gibi li-manlı kıyılar oluşmuştur. Bir de denizin, kıyıya paralel dağlar arasındaki vadilere sokulduğu, kıyıya paralel adalar, kayalar, kayalıklar, bunlar arasında su geçidi ve kanallarının bulunduğu Güneybatı Anadolu’da Teke Yarımadası’nda Kaş-Demre arasında görülen dalmaçya tipi kıyılar oluşmuştur. Karstik alanlarda geniş kireç taşı çatlakları boyunca denizin metrelerce karaya doğru sokulduğu, ülkemizde Taşeli Yarımadası sahillerinde Gazipaşa-Anamur kıyılarında, Şile ve Kefken’de görülen ka-lanklı kıyılar gelişmiştir. Kıyılarımızın çökmesi veya yükselmesi sonucunda, faylarla oluşan Batı Karadeniz kıyılarımızda Cide ve Akçakoca kıyıları; Marmara denizi kuzey kıyılarında Tekirdağ-Gazi-köy arası; Ege denizinde Saros Körfezi kıyıları, Biga Yarımadası güneyinde Baba Burnu-Edremit arası, Gökova Körfezi kuzey kıyıları; Akdeniz’de Teke Yarımadası doğu kıyılarında Kırlangıç Burnu-Antalya arası kıyılarımız tektonik kıyıların örnekleridir.

1-) Dünyanın Şekli ve Coğrafi Konum
2-) Dünyanın Hareketleri
3-) Harita Bilgisi
4-) İklim Bilgisi
5-) İç ve Dış Kuvvetler
6-) Beşeri Coğrafya
7-) Ekonomik Faaliyet Türleri